ศูนย์เรียนรู้การพัฒนาสตรีและครอบครัวภาคใต้ จังหวัดสงขลา เป็นหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้น เนื่องจากกรมประชาสงเคราะห์ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาความรู้พื้นฐานในการประกอบอาชีพให้แก่เยาวสตรีและสตรีที่ขาดโอกาสทางการศึกษา ได้มีความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพ สามารถช่วยเหลือตนเองและครอบครัวให้ดำรงอยู่ได้อย่างมีความสุข อีกทั้งเป็นการป้องกันปัญหาการไปประกอบอาชีพในทางที่ไม่เหมาะสม ถูกล่อลวง หรือตกเป็นเครื่องมือของผู้แสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ และป้องกันการอพยพย้ายถิ่น ที่จะส่งผลให้เกิดปัญหาสังคมตามมาในอนาคต โดยเริ่มให้บริการเมื่อปี 2533 และเปิดดำเนินการครั้งแรกเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2534 มีพื้นที่รับผิดชอบ 14 จังหวัดภาคใต้ ได้แก่ ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี พังงา กระบี่ ภูเก็ต นครศรีธรรมราช ตรัง พัทลุง สตูล สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ซึ่งมีภารกิจในการให้วิชาความรู้ ฝึกทักษะด้านอาชีพ ให้ทุนสงเคราะห์ด้านการประกอบอาชีพ และจัดหางานให้หลังเรียนจบ โดยมีหลักสูตร 6 เดือน ได้แก่ แผนกตัดเย็บเสื้อผ้า แผนกตัดเย็บเสื้อผ้ายกระดับ แผนกเสริมสวยและตัดผมชาย แผนกบริการโรงแรม และแผนกโภชนาการ ทั้งนี้การดูแลผู้เข้าอบรมมีลักษณะคล้ายโรงเรียนประจำที่มีที่พักอาศัยกินอยู่ฟรี พร้อมของใช้ประจำตัว การรักษาพยาบาล และทุนช่วยเหลือสงเคราะห์
ต่อมาเมื่อปี 2545 ได้มีการปฏิรูประบบราชการครั้งใหญ่ ศูนย์ฯ จึงได้ย้ายมาสังกัดกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมฯ และเพิ่มหลักสูตร แผนกปักจักร แผนกคอมพิวเตอร์ และแผนกนวดแผนไทย เพื่อให้ตรงกับความต้องการของผู้เรียนและเหมาะสมกับยุคสมัยในปี 2555 เกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจในภาคใต้ ทำให้โรงงานต้องปิดตัวลง ส่งผลต่อปัญหาการว่างงาน โดยเฉพาะกลุ่มเหยื่อหญิงหม้ายที่ต้องเลี้ยงดูลูกได้รับผลกระทบเป็นอย่างมาก ประกอบกับการเตรียมความพร้อมรับมือกับสังคมผู้สูงอายุ จึงได้มีการปรับหลักสูตรเปิดขยายฐานกลุ่มเป้าหมาย โดยให้กลุ่มบุคคลทั่วไปอายุ 14 – 60 ปี ได้มีโอกาสเข้าเรียนหลักสูตรฝึกอาชีพ เพื่อนำไปใช้ในการทำมาหาเลี้ยงตนเองและครอบครัวให้มีรายได้ดีขึ้น ต่อมา ปี 2556 ได้มีการปรับหลักสูตรอีกครั้ง เพื่อรองรับกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการพัฒนาศักยภาพ แต่มีเวลาในการเรียนรู้น้อย ต้องการประกอบอาชีพให้ได้เร็วที่สุด ศูนย์ฯ จึงได้เปิดเป็นหลักสูตรระยะสั้น 1 เดือนเพิ่มขึ้นมา เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถเลือกเรียนและนำไปประกอบอาชีพได้ตามความต้องการนอกจากนี้ ในปี 2557 ได้มีการจัดตั้งมูลนิธิสงเคราะห์เด็ก สตรี และผู้ด้อยโอกาสภาคใต้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนภารกิจของศูนย์เรียนรู้ฯ ในการให้ความช่วยเหลือกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้
และเมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2558 ได้มีการปรับโครงสร้างและบทบาทภารกิจของกระทรวงฯ อีกครั้ง ศูนย์สงเคราะห์ฯ จึงได้เปลี่ยนเป็นชื่อ “ศูนย์เรียนรู้การพัฒนาสตรีและครอบครัวภาคใต้ จังหวัดสงขลา” สังกัดกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์พร้อมทั้งมีการปรับเปลี่ยนภารกิจหน้าที่ให้เหมาะสมสอดคล้องตามสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ สังคม และความต้องการของผู้รับบริการ ที่รับผิดชอบดูแลทั้งกลุ่มเยาวสตรี สตรี ผู้ด้อยโอกาสที่เป็นบุคคลทั่วไป รวมทั้งกลุ่มที่อยู่ภายใต้ความคุ้มครองตามกฎหมาย เช่น กลุ่มส่งต่อทางสังคมจากหน่วยงานเครือข่ายทุกภาคส่วน กลุ่มผู้ถูกกระทำความรุนแรง กลุ่มคนไร้ที่พึ่ง เป็นต้น
